Zico – Chú gà huyền thoại

“Quả bóng là bông hoa nở từ chân Zico, và mùi hương là những bàn thắng”, câu nói của nhà báo Armando Nogueira là sự mô tả đầy đủ về tài năng mê hoặc của huyền thoại người Brazil. Người ta đặt cho ông biệt danh “Pele trắng”, nhưng Zico nói rằng chưa bao giờ thích sự so sánh này. Ông muốn được gọi là Galinho – tức Gà trống – hơn.

1. Sự nghiệp qua những con số

Cá nhân
  • Cầu thủ xuất sắc nhất do tạp chí Placar bình chọn: 1974
  • Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất trong một mùa giải của CLB Flamengo – 49 bàn: 1974-75
  • Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất trong một mùa giải của CLB Flamengo – 56 bàn: 1975-76
  • Cầu thủ Nam Mỹ xuất sắc nhất do tạp chí El Mundo bình chọn: 1977
  • Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất tại giải vô địch Brazil – 21 bàn: 1980
  • Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất tại Cup Libertadores của Nam Mỹ – 11 bàn: 1981
  • Cầu thủ xuất sắc nhất Cúp Liên lục địa: 1981
  • Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất tại giải vô địch Brazil – 20 bàn: 1982
  • Cầu thủ ghi bàn nhiều thứ hai tại giải vô địch Italia – 19 bàn: 1983-84
  • Lập kỷ lục ghi bàn trong các trận của một vòng đấu tại giải vô địch Nhật Bản – 11 bàn/10 trận: 1992
Flamengo
  • Vô địch Brazil các năm 1980, 1982, 1983, 1987
  • Giành Cúp Copa Libertadores của Nam Mỹ: 1981
  • Cúp Liên lục địa: 1981
Kashima
  • Đứng vị trí đầu bảng ở giải các đội mạnh của Nhật Bản: 1993
ĐTQG Brazil
  • World Cup 1978: Vị trí thứ 3

2. Tiểu sử

Arthur Antunes Coimbra sinh 3 tháng 3 năm 1953, ông được biết đến với cái tên Zico và là một cựu cầu thủ và HLV bóng đá người Brazil. Có biệt danh “Pele trắng”, ông được coi là một trong những cầu thủ rê dắt và săn bàn xuất chúng nhất trong bóng đá và là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất của thập niên 1980. Năm 2004, Pelé bầu chọn ông là một trong 125 huyền thoại sống của bóng đá thế giới trong FIFA 100.

3. Sự nghiệp CLB

  • Flamengo

Khi còn tuổi thiếu niên, Zico đã lọt vào mắt xanh của một phát thanh viên đài phát thanh – Celso Garcia, người đã đưa Zico đến chơi thử cho CLB Flamengo, và Zico dần dần trở thành một trong những cầu thủ được ngưỡng mộ nhất trong lịch sử bóng đá.

Tại đây, ông luôn là con át chủ bài trong suốt thời gian vinh quang của lịch sử CLB. Từng đoạt nhiều danh hiệu khác nhau, Zico trong thời gian đầu ở Flamengo đã đưa CLB lên đỉnh vinh quang tại giải Copa Libertadores và Cup Liên lục địa năm 1981, thêm cả 3 lần vô địch quốc gia.

Trong khi thi đấu, Zico ghi bàn thắng bằng những cách không thể tưởng tượng nổi, ông không những vừa là người tổ chức, vừa là cộng sự vĩ đại của đội mà còn nổi tiếng vì khả năng bao quát trên sân. Ông chơi bóng thuận cả hai chân và là một chuyên gia của các quả đá phạt trực tiếp.

  • Udinese

Trong một hợp đồng chuyển nhượng trị giá hàng triệu USD, ông đã chuyển sang chơi cho CLB Udinese của Ý từ năm 1983 đến 1985. Mặc dù để lại trong lòng các CĐV Brazil một nỗi buồn, Zico vẫn giúp CLB Udinese trở thành một trong những CLB hàng đầu Italia. Tuy nhiên, sau này CLB cũng không giành được chiến thắng ở những giải đấu quan trọng, và cuối cùng, Zico đã quay trở lại Brazil và CLB Flamengo dưới sự bảo trợ của một nhóm các công ty lớn.

  • Quay trở lại Flamengo

Trở lại Brazil và thi đấu cho CLB Flamengo, Zico đã bị chấn thương đầu gối sau một pha va chạm với hậu vệ Marcio Nunes của CLB Bangu và phải nghỉ thi đấu mấy tháng. Ông vẫn tham dự World Cup 1986 trong khi chưa khỏi hẳn chấn thương. Sau khi phục hồi sức khoẻ, Zico lấy lại được phong độ, và năm 1987 ông đã dẫn dắt CLB Flamengo đứng thứ 4 trong giải vô địch quốc gia. Tháng 12 năm 1989 đánh dấu lần xuất hiện chính thức cuối cùng của Zico cho Flamengo trong trận đấu Giải vô địch quốc gia Brazil với đối thủ Fluminense và ghi bàn ấn định tỷ số 5-0.

Hai tháng sau, tại Maracanã, ông chơi trận đấu cuối cùng của mình với đội bóng World Cup Masters bao gồm những cái tên như Eric Gerets, Claudio Gentile, Franco Causio, Alberto Tarantini  Jorge Valdano, Mario Kempes, Paul Breitner, Karl -Heinz Rummenigge và Falcão. Với 731 trận đấu cho Flamengo, Zico là cầu thủ có số lần ra sân nhiều thứ 2 cho CLB cùng với 508 bàn thắng khiến ông trở thành cầu thủ ghi bàn hàng đầu của đội bóng.

Những thành tích thi đấu của ông đã khơi nguồn cảm hứng cho ca sĩ Jorge Benjor sáng tác một bài hát mang tên “Camisa  10 da Gávea” để thể hiện sự ngưỡng mộ tài danh Zico. Bài hát này cũng tạo ra một huyền thoại về Số 10 của CLB.

  • Những năm cuối sự nghiệp

Sau đợt bầu cử Tổng thống đầu tiên của Brazil trong nhiều năm, ngài tân Tổng thống Fernando Collor de Mello đã cử Zico là Bộ trưởng Bộ thể thao. Trong khoảng 1 năm đương nhiệm, ông đã có đóng góp quan trọng nhất cho nền bóng đá Brazil, đó là xây dựng một điều luật liên quan đến tính thương mại của các CLB trong nước. Sở dĩ Zico làm vậy vì hầu hết các CLB vẫn tồn tại như các tổ chức nghiệp dư chứ không phải chuyên nghiệp.

Zico bỏ ngang vị trí chính trị để tiếp nhận một công việc khác thú vị hơn có lợi cả về vật chất và tinh thần. Đó là vào năm 1991, Zico gia nhập đội bóng của tập đoàn công nghiệp luyện kim Sumitomo (hiện nay là CLB Kashima Antlers). Ông đã giúp CLB vừa nhỏ vừa không chuyên trước kia của thành phố Kashima-cho (nay là TP Kashima) trở thành một trong những CLB hàng đầu Nhật Bản.

4. Sự nghiệp quốc tế

Zico đã từng thi đấu trong màu áo ĐTQG tham dự các kỳ World Cup năm 1978, 1982 và 1986, ghi được 52 bàn thắng trong tổng số 72 trận đấu của đội tuyển Brazil.

Trận đấu mở màn World Cup 1978 tại Argentina của Brazil, Zico nhanh chóng đánh dấu sự xuất hiện của mình tại giải đấu bóng đá lớn nhất hành tinh bằng pha đánh đầu tung lưới thủ thành Schlussmann Ronnie Hellstöm. Thế nhưng đội tuyển bị Thụy Điển cầm chân với tỉ số 1-1 ở trân đấu này và kết thúc giải đấu với vị trí thứ 3.

Trước thềm World Cup 1982, hai gã khổng lồ Brazil và Đức khởi động bằng trận giao hữu tại Stuttgart. Đội bóng “vàng-xanh” chứng tỏ sức mạnh của ứng viên sáng giá nhất cho chức vô địch bằng chiến thắng 2-1 trước đội chủ nhà. Tại World Cup 1982, Zico được đánh giá là một trong những tài năng đáng chú ý nhất. Kỹ thuật siêu việt cùng những pha đá phạt hàng rào trứ danh của “Pele trắng” khiến bất cứ đội bóng nào cũng e sợ. Ở trận mở màn, Zico và các đồng đội đánh bại Liên Xô (cũ) với tỉ số 2-1. Trong loạt trận cuối cùng giai đoạn vòng bảng thứ nhất, Brazil nghiền nát New Zealand với tỉ số 4-0. Zico chính là người khơi nguồn chiến thắng tưng bừng của Selecao bằng pha tung người móc bóng ngoạn mục. Tại giai đoạn vòng bảng thứ hai, Brazil dễ dàng đánh bại láng giềng Argentina 3-1 để bước vào trận đấu quyết định chiếc vé dự bán kết cùng Italia.

Zico và Socrates, hai tài năng lớn nhất của bóng đá xứ sở Samba những năm 80 của thế kỷ 20. Thế hệ của hai huyền thoại này được giới chuyên môn đánh giá rất cao về tài năng lẫn lối chơi cống hiến, thậm chí không hề kém cạnh thế hệ từng đăng quang tại World Cup 1970. Tại Espana 82, Brazil tuột mất cơ hội vô địch khi thất bại trước Italia sau màn rượt đuổi tỉ số nghẹt thở (2-3). Zico tiếp tục góp mặt trong đội hình Brazil tham dự World Cup 1986 tại Mexico. Tuy nhiên, thời điểm này Zico đã luống tuổi nên không để lại nhiều dấu ấn. Brazil dừng chân tại tứ kết sau khi thất bại trước đội tuyển Pháp của thế hệ vàng Michel Platini, sau loạt đá luân lưu đầy may rủi (3-4).

Ông được danh thủ huyền thoại Pele phong danh hiệu là một trong 125 cầu thủ vĩ đại nhất đương đại vào tháng 3 năm 2004. Ông được coi là cầu thủ Brazil giỏi nhất sau Pele và Garrincha.

5. Lời kết

Trong Thiên Chúa giáo, Gà trống biểu thị cho lòng dũng cảm và sự khai sáng. Nếu như vậy, Zico chính là đại diện hoàn hảo. Từ Flamengo, Udinese đến Kashima Antlers đều không phải những đội bóng tuyệt vời cho đến khi ông xuất hiện. Với thế giới bóng đá, sự quyến rũ và tính nghệ thuật của môn thể thao này cũng không bao giờ được biết đến một cách đầy đủ nếu không có ông. Zico, vâng, một chú gà huyền thoại.

Bài viết cùng chuyên mục